Wpisanie hipoteki po zajęciu nieruchomości przez komornika.

Hipoteka w postępowaniu egzekucyjnym.

Jednym z doskonałych narzędzi umożliwiających wierzycielowi zabezpieczenie swoich roszczeń wobec dłużnika jest dokonania wpisu hipoteki na nieruchomości będącej jego własnością.

Wskazać jednak należy, iż tylko wpis dokonany przed zajęciem nieruchomości przez komornika przyniesie wymierne korzyści.

Art 1025 § 1 pkt 5 Kodeksu Postępowania Cywilnego wskazuje, iż zabezpieczenie wierzytelności hipoteką powoduje, iż wierzyciel uczestniczy w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z tejże nieruchomości zaspokajany jest w pierwszej kolejności, przed innymi wierzycielami egzekwującymi nie posiadającymi takiego zabezpieczenie.

Zapisy ww. 1025 § 1 pkt 5, budził wątpliwości co do sytuacji w której wpisanie hipoteki następowało, już po zajęciu nieruchomości w postępowaniu komorniczym. Pojawiło się pytanie czy wierzytelność zabezpieczona w takim trybie korzysta z pierwszeństwa przy zaspokojeniu z kwot uzyskanych z egzekucji z nieruchomości.

Rozstrzygając kwestię przywołać należy stosowne zapisy Kodeksu postępowania Cywilnego wskazane w Art 930 który mówi:

§1. Rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy.

§2. Rozporządzenia przedmiotami podlegającymi zajęciu razem z nieruchomością po ich zajęciu są nieważne. Nie dotyczy to rozporządzeń zarządcy nieruchomości w zakresie jego ustawowych uprawnień.

§3. Obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu oraz rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym jest nieważne. W razie wpisania hipoteki przymusowej po zajęciu nieruchomości zabezpieczona nią wierzytelność nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przewidzianego dla należności zabezpieczonych hipotecznie.

Powstały problem prawny ostatecznie rozstrzygnął Sąd Najwyższy w Uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r. (sygn. akt III CZP 108/06) który w uzasadnieniu wskazał:

…Należy zatem przychylić się do stanowiska, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką przymusową uzyskaną po zajęciu nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przewidzianego w art. 1025 § 1 pkt 5 k.p.c. Wierzyciel, który uzyskał taką hipotekę, może uczestniczyć w podziale sumy uzyskanej z egzekucji, jeżeli spełnia przesłanki określone w art. 1036 k.p.c., a jego wierzytelność zostanie zaspokojona we właściwej dlań kategorii, z pominięciem zabezpieczenia hipotecznego. „

Teza ww. uchwały mówiącą iż: „Do należności zabezpieczonych hipoteką przymusową, wpisaną do księgi wieczystej po zajęciu nieruchomości, nie stosuje się art. 1025 § 1 pkt 5 k.p.c.” oznacza że wpis hipoteki po zajęciu nieruchomości nie powoduje „uprzywilejowania” należności zabezpieczonej taką hipoteką, a przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji, wierzytelności zabezpieczone tak ustanowioną hipoteką traktowane będą na równi z wierzytelnościami niezabezpieczonymi

Terminy Wyznaczane Przez Sądy w Postępowaniach Cywilnych

Jak należy rozumieć oraz liczyć terminy wyznaczane przez Sądy lub przewodniczącego w postępowaniu cywilnym.

Jak pokazuje nasza praktyka, wielu Klientów szukających pomocy prawnej zgłasza się do naszej Kancelarii z zapytaniem, lub zleceniem sporządzenie pisma procesowego już po upływie terminu terminu zakreślonego prze Sąd.

Tego typu błędy wynikają bądź to z mylnego rozumienia przepisów dotyczących zasady liczenia terminów sądowych, bądź też, co niestety bywa najczęstszą przyczyna, zaniedbania.

Poniższy artykuł ma na celu przybliżenie podstawowych informacji o najistotniejszych terminach

  • Istotną sprawą, o której nie każdy wie, jest fakt, iż do terminów sądowych wliczane są także soboty i dni ustawowo wolne od pracy. Oznacza to, że jeśli na przykład odebraliśmy pismo z Sądu przed którymkolwiek z długich weekendów np. 30 kwietnia 2016 r. i pismo to zobowiązuje nas do wniesienia w terminie dwutygodniowym odpowiedzi na pozew to licząc te dni wliczamy do nich także 1 maja i 3 maja, oraz soboty i niedziele. Podobnie należy zachować się jeśli termin zostanie wyznaczony w dniach np 14 dni.

Przy liczeniu terminów sądowych należy zawsze wliczać wszystkie dni, nie istnieje żadna zasada ograniczająca liczenie np. tylko do dni roboczych.

  • Od powyższej reguły istnieje jeden, jedyny wyjątek, który obowiązuje gdy koniec terminu wyznaczonego przez Sąd wypada na dzień ustawowo wolny od pracy, wówczas termin upływa dnia następnego. Analizując sytuację znów na przykładzie długiego weekendu majowego w 2016 r. to jeśli pismo odbierzemy 26 kwietnia 2016 r., a Sąd wydając zarządzenie wyznaczy nam termin tygodniowy to to termin ten nie upływa 3 maja 2016 r. (dzień ustawowo wolny od pracy) ale dopiero dnia następnego tj. 4 maja 2016 r.
  • kolejnym elementem wspomagającym zrozumienie problematyki terminów w sprawach cywilnych jest art. 164 Kodeksu Postępowania Cywilnego który mówi:

Bieg terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego (termin sądowy) rozpoczyna się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy kodeks przewiduje doręczenie z urzędu – od jego doręczenia.”

przez co należy rozumieć:

  • gdy w trakcie rozprawy w dniu 27 kwietnia 2016 r. (środa) zostaje wyznaczony termin tygodniowy na wykonanie określonej czynności (np. podanie adresu świadka) to termin ten upłynie w dniu 4 maja 2016 r. (środa). Jeśli natomiast ten sam termin zostanie określony w dniach np. 7 dni, to termin liczymy bez uwzględniania dnia w którym odbyła się rozprawa, ale od dnia następnego czyli od dnia 28 kwietnia 2016 r. (czwartek) i zakończy on się w 5 maja 2016 r. (czwartek),
  • analogicznie postępujemy z doręczanym pismem procesowym. Jeżeli odbierzemy korespondencję w dniu 27 kwietnia 2016 r. (środa) to termin wyznaczony przez Sąd np. dwutygodniowy upłynie w dniu 11 maja 2016 r. (środa), natomiast w sytuacji gdy zostanie wyznaczony termin 14-dniowy to rozpoczyna on bieg od dnia następnego po odebraniu pisma czyli 28 kwietnia 2016 r. Czwartek) i upływa w dniu 12 maja 2016 r. (czwartek),
  • analogiczna sytuacja ma miejsce gdy na wezwaniu wskazano termin miesięczny. Jeśli pismo doręczono w dniu 27 kwietnia 2016 r. (środa) to upływa on 27 maja 2016 r. (piątek). Natomiast termin 30 – wyznaczony np. w dniu 24 maja 2016 r. upłynie w dniu 23 czerwca 2016 r.

Pamiętać należy, iż uchybienie terminowi wskazanemu przez Sąd może mieć poważne konsekwencje, i prowadzić nawet do przegrania sprawy. Czynności dokonane po upływie terminów wskazanych przez Sąd są w zasadzie bezskuteczne, co prawda można składać wniosek o przywrócenie terminu jedna wymaga to wykazania, iż zwłoka nie nastąpiła z winy Zobowiązanego.

Dodatkowo istotnym jest iż terminy sądowe mogą być przedłużane lub skracane przez przewodniczącego na wniosek stron złożony przed upływem terminu.

Doręczanie Pism w postępowaniu cywilnym przez Strony.

Aby termin do dokonania czynności został dochowany należy złożyć pismo procesowe bezpośrednio w sądzie lub nadać je w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej najpóźniej w ostatnim dniu tego terminu do godziny 24.00.

Do 1 stycznia 2016 r. obowiązki operatora wyznaczonego pełni w naszym kraju ponownie Poczta Polska S.A

Termin przedawnienia odsetek.

Rozpoczynając analizę problematyki termin przedawnienia odsetek za opóźnienie w płatnościach wskazać należy iż w doktrynie oraz orzecznictwie na przestrzeni czasu pojawiło się dużo rozbieżności.

Raz przyjmowana za właściwy termin przedawnienia trzyletni przewidziany dla świadczeń okresowych, w innych przypadkach wskazywano, iż do roszczenia o odsetki należy przyjmować termin krótszy.

Pierwszym istotnym orzeczeniem, które co należy podkreślić, wprowadził trochę „zamętu” była uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 r. (III CZP 37/2003), w której to Sąd rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące terminu przedawnienia odsetek w zapłacie ceny związanej z umową sprzedaży zawartą w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu uchwały wskazano akcesoryjny charakter odsetki, oraz podkreślono, iż roszczenie odsetkowe powstaje zawsze w ramach konkretnego stosunku obligatoryjnego, z którego bezpośrednio wynika obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego. Właśnie ta okoliczność przesądzała, zdaniem Sądu Najwyższego, w jakim terminie odsetki ulegają przedawnieniu. Sąd wskazał, iż roszczenie o odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego przedawnia się co do zasady w terminie określonym w art. 118 kc przewidzianym dla świadczeń okresowych, tj. w terminie trzyletnim. Jeśli jednak przepis szczególny przewiduje krótszy termin przedawnienia dla roszczenia głównego, to w tym terminie przedawniają się również odsetki.

Sąd Najwyższy rozstrzygając zagadnienie prawne ostatecznie uznał, że roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy sprzedaży zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawnia się z upływem lat dwóch zgodnie z art. 554 kc.

Z praktyki sądowej mogę potwierdzić, iż obecnie wielokrotnie w sprzeciwach formułowanych do powództwa sądowego wytaczanego o odsetki, spotykam się z zarzutami opartymi na powyższej uchwale, jednak jak wykaże niżej są to działania nakierowane najczęściej na przeciągnięcie postępowania sądowego, nie przynoszące żądanego skutku w postaci oddalenia powództwa.

Kontynuując analizę problematyki przedawnienia odsetek wskazać należy, iż powyższa uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 r. (III CZP 37/2003) wprowadziła do praktyki orzecznictwa trochę zamieszania, sądy zaczęły ją stosować do wszystkich roszczeń o odsetki zarówno za opóźnienie w zapłacie ceny za zakupiony towar, jak i w przypadkach gdy powód dochodził odsetek wynikających z noty odsetkowej, czyli naliczonych w związku z nieterminową, ale zrealizowaną zapłatą za należność główną.

Kres wszelkim wątpliwością położyła dopiero uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 26.01.2005 r. (III CZP 42/04) która rozstrzygnęła powstałe wątpliwości.

Rozstrzygając zagadnienie prawne sformułowane w sposób następujący: „Czy roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy sprzedaży zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa (art. 554 k.c.) przedawnia się w takim terminie jak świadczenie główne?” Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż:

Ustanowiony w art. 118 k.c. termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe stosuje się do roszczeń o odsetki za opóźnienie także wtedy, gdy roszczenie główne ulega przedawnieniu w terminie określonym w art. 554 k.c.

Roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się jednak najpóźniej z chwilą przedawnienia się roszczenia głównego.”

Wczytując się w treść uzasadnienia wskazać należy, iż Sąd Najwyższy odrzucił możliwość stosowania przepisu art. 554 kc (2 letni okres przedawnienia) do roszczeń o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, wskazując iż powołany przepis nie jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu przewidującego termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe i ma on taki charakter jedynie w zakresie ustanowionego w art. 118 kc (3-letni okres przedawnienia) terminu dotyczącego przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Konsekwentnie Sąd Najwyższy przyjął, iż termin przedawnienia roszczeń o odsetki jest terminem odrębnym od terminu przedawnienia roszczenia głównego. Sąd zauważył także pewne zagrożenie idące za ta interpretacją, wskazując że przyjęcie tego stanowiska może prowadzić do takich sytuacji, iż roszczenie główne przedawni się w terminie krótszym niż roszczenie o odsetki.

Aby zapobiec takim sytuacjom należy odwołać się do specyficznej cechy odsetek jaką jest akcesoryjność i wywodzona z niej reguła, zgodnie z którą wraz z przedawnieniem się roszczenia głównego przedawniają się roszczenia o świadczenia uboczne, choćby nawet nie upłynął termin ich przedawnienia. Sąd Najwyższy przyjął więc stanowisko iż powyższej reguły tej nie stosuje się jednak w przypadku wykonania świadczenia głównego (zapłaty zobowiązania głównego przed terminem jego przedawnienia). W takiej sytuacji roszczenie o odsetki przekształca się niejako w roszczenie główne i odtąd ich przedawnienie powinno być rozpatrywane całkowicie samodzielnie.

Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego prezentuje dominują obecnie linię orzecznictwa i jest akceptowane jako podstawa wyrokowania prze Polskie Sądy.

Podsumowując powyższe należy wskazać dwie podstawowe zasady dotyczące dochodzenia roszczeń za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy sprzedaży zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa, czyli dochodzenia odsetek:
  1. Należność główna wynikająca z faktury dokumentującej sprzedaż dokonaną w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej przedawnia się wraz z odsetkami w terminie dwuletnim.
  2. Jeśli jednak przed upływem terminu przedawnienia należności głównej płatność zostanie zrealizowana, odsetki za opóźnienie uzyskują byt samodzielny i przedawniają się w terminie przewidzianym dla roszczeń o świadczenia okresowe, tj. trzech lat, liczonym od daty terminu płatności wskazanej na fakturze źródłowej.

Wpis Hipoteki Umownej.

Wpisanie hipoteki umownej.

Hipoteka jest bardzo użytecznym narzędzie umożliwiającym zabezpieczenie roszczeń wierzyciela. Hipoteka pozwala wierzycielowi na dochodzenie zaspokojenia jego wierzytelności z nieruchomości, bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (art. 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Ustanowienie hipoteki umownej wymaga, po pierwsze złożenia oświadczenia woli przez osobę ustanawiająca hipotekę, co ważne musi to nastąpić zawsze w formie aktu notarialnego (wyjątkiem są tu jedynie hipoteki bankowe) art. 245 § 2 kc., oraz dokonania wpisu do DZIAŁU IV księgi wieczystej. W praktyce akt notarialny zawiera także zgodę wierzyciela na ustanowienie hipoteki.

Tego rodzaju wpis ma charakter konstytutywny, co oznacza tyle, iż bez wpisu hipoteka nie powstaje. Pamiętać jednak należy, iż hipoteka obciąża nieruchomość już od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu we właściwym Sądzie, tak więc ma ona niejako moc wsteczną.

Wniosek o wpis hipoteki umownej składa notariusz sporządzający dany akt. Winien on także pobrać od stron czynności opłatę sądową za wpis hipoteki w kwocie 200 zł. (dwieście złotych), oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

Witam na blogu o tematyce prawnej.

Witam Państwa na nowo moim nowo utworzonym blogu prawnym, na którym będę się starała dzielić z czytelnikami moja wiedzą, oraz doświadczeniem zdobytym w związku z prowadzonymi sprawami.

Na blogu będą pojawiały się wpisy nie tylko moje, ale także pracowników, oraz współpracowników Kancelarii, dotyczące bardzo szeroko pojetej problematyki prawnej.

Zapraszam do korzystania z bloga, oraz zadawania pytań.

Z poważaniem

Bożena Starzewska